Składnik kulinarny
Bazylia świeża
Zioła świeże i aromatyczne
Świeża bazylia. Świeży składnik aromatyczny używany na końcu obróbki lub do marynat.
Co to jest
Bazylia świeża to liście Ocimum basilicum, silnie aromatycznej rośliny z rodziny jasnotowatych.
Bazylia słodka/genovese ma klasyczny profil pesto, ale istnieją odmiany cytrynowe, tajskie i fioletowe o innym aromacie.
Karta dotyczy świeżej bazylii kulinarnej, przede wszystkim typu słodkiego używanego w kuchni europejskiej.
Smak i tekstura
Świeży, ziołowy, lekko słodkawy i pieprzno-goździkowy zależnie od odmiany.
Intensywnie ziołowy, słodkawy i korzenny; szybko ulatuje po długim gotowaniu.
Delikatne cienkie liście, które łatwo się gniotą i ciemnieją po uszkodzeniu.
W kuchni
Do czego używać
Do pesto, minestrone, sosów pomidorowych, pulpetów, kurczaka i makaronu.
Przygotowanie
Umyj delikatnie, bardzo dobrze osusz i porwij albo pokrój tuż przed użyciem.
Do pesto liście powinny być suche i nieprzegrzane; długie blendowanie może ogrzać masę i przyspieszyć utratę świeżego aromatu.
Liście i delikatne młode łodyżki są jadalne; twarde starsze łodygi zwykle się usuwa.
Rozpuszczanie i rozpraszanie
Lotne olejki aromatyczne dobrze rozpraszają się w tłuszczu, dlatego bazylia szczególnie dobrze łączy się z oliwą w pesto.
Temperatura i ogrzewanie
Do sosu pomidorowego można dodać część podczas gotowania, ale świeże liście do wykończenia najlepiej dodać już pod koniec.
Ilość i przeliczenia
Najlepiej podawać gramy; „garść” jest bardzo zmienna przez wielkość liści i sposób nabrania.
Najczęstsze błędy
Najczęstsze błędy to długie gotowanie, przechowywanie bardzo zimno jak pietruszki oraz pozostawianie mokrych liści w zamkniętym opakowaniu.
Bezpieczeństwo, alergeny i dieta
Myj przed użyciem, osuszaj i odrzucaj liście z pleśnią lub miękką zgnilizną.
Bazylia nie jest jednym z 14 obowiązkowo deklarowanych alergenów Annex II UE.
Indywidualne reakcje są możliwe, ale bazylia nie należy do unijnej listy 14 obowiązkowych alergenów.
Czysta świeża bazylia jest roślinna, odpowiednia dla wegan i naturalnie bez glutenu oraz laktozy.
Brak typowego alergenu w standardowej postaci składnika.
Informacje dietetyczne i alergeny mają charakter pomocniczy. Przy alergiach zawsze sprawdzaj etykietę konkretnego produktu.
Przechowywanie i świeżość
Jak przechowywać
UC Davis wskazuje, że bazylia jest wrażliwa na chłód i powinna być przechowywana powyżej 10°C; zbyt zimne warunki powodują brązowienie, czernienie i utratę połysku.
Przy dobrych warunkach jakość wizualna może utrzymywać się około 1–2 tygodni, ale aromat kulinarny zwykle słabnie wcześniej.
Jak poznać stan produktu
Świeża bazylia jest sprężysta, intensywnie pachnie i ma zielone liście bez ciemnych wodnistych plam.
Śluz, wodnista miękka zgnilizna, pleśń i rozległe czernienie oznaczają pogorszenie.
Dłuższe przechowywanie
Można zamrozić ją w pesto lub z oliwą; suszenie zmienia aromat i daje inny produkt kulinarny.
Wartości odżywcze
USDA FDC 172232 podaje 23 kcal, 3,15 g białka, 0,64 g tłuszczu, 2,65 g węglowodanów, 1,6 g błonnika i około 0,3 g cukrów na 100 g.
Typowa porcja bazylii jest mała, ale tabela odnosi się do świeżych liści i jest przydatna jako dokładny profil surowca.
Wartości na 100 g.
| Kalorie | 23 kcal |
|---|---|
| Białko | 3,15 g |
| Tłuszcz | 0,64 g |
| Węglowodany | 2,65 g |
| Błonnik | 1,6 g |
| Cukry | 0,3 g |
| Sól | 0,01 g |
Odmiany, formy i wybór
Świeże liście, roślina doniczkowa, posiekana bazylia oraz osobno forma suszona.
Świeża bazylia daje jasny, lotny aromat, którego suszona nie odtwarza 1:1; odmiany tajskie i cytrynowe mają inny profil.
Wybieraj jędrne aromatyczne liście bez uszkodzeń chłodowych i zwiędnięcia.
Pochodzenie i produkcja
Kew wskazuje naturalny zasięg Ocimum basilicum od tropikalnej i subtropikalnej Azji po północną Australię; dziś bazylia jest szeroko uprawiana.
Uprawiana globalnie, szczególnie w kuchniach śródziemnomorskich i azjatyckich.
Liście zbiera się z roślin polowych, szklarniowych lub doniczkowych i sprzedaje świeże w pęczkach, tackach albo doniczkach.
W Polsce dostępna przez cały rok jako bazylia doniczkowa i cięta.
Bazylia ma długą historię użytkowania w Azji i regionie śródziemnomorskim, a dziś jest jednym z najważniejszych świeżych ziół kuchni włoskiej.
Zamienniki i powiązane
Bazylia suszona daje inny, mniej świeży profil; pietruszka jest łagodniejsza, a oregano bardziej żywiczne.
Dobrze łączy się z pomidorem, oliwą, czosnkiem, serem, makaronem, cukinią i kurczakiem.