Składnik kulinarny
Cebula
Warzywa › Warzywa cebulowe
Cebula to świeże warzywo z rodzaju Allium — ostra i chrupiąca na surowo, a po smażeniu lub duszeniu łagodniejsza, miękka i wyraźnie słodsza.
Co to jest
Cebula jest warzywem cebulowym zbudowanym z mięsistych warstw otoczonych suchą łuską. Po przekrojeniu uwalniają się związki odpowiadające za charakterystyczny ostry zapach i łzawienie.
Cebula żółta, biała, czerwona, słodka czy dymka różnią się ostrością, słodyczą, kolorem i najlepszym zastosowaniem.
Smak i tekstura
Surowa cebula jest chrupiąca, ostra i wyrazista. Po ogrzaniu traci część ostrości, robi się miękka i łagodniejsza.
Przy dłuższym smażeniu rozwija słodsze, głębsze i bardziej prażone nuty.
W kuchni
Przygotowanie
Usuń suche zewnętrzne łuski i uszkodzone miejsca. Pokrój w kostkę, piórka lub plastry zależnie od potrawy. Nie wymaga namaczania. Do rumienienia daj jej miejsce na patelni i pozwól najpierw odparować części wody.
Do czego używać
Cebula może być bazą smaku albo samodzielnym składnikiem. Używa się jej surowej, smażonej, duszonej i pieczonej — od surówek i sałatek po zupy, sosy, gulasze, pierogi i farsze.
Krojenie i łzawienie
Najwięcej ostrego aromatu powstaje po uszkodzeniu surowej cebuli podczas krojenia. Im drobniej ją pokroisz, tym szybciej odda aromat i zmięknie podczas smażenia.
Do sosu dobrze sprawdza się drobna kostka, do duszenia piórka lub większe kawałki.
Zeszklenie i oddawanie wody
Cebula zawiera dużo własnej wody. Na początku smażenia mięknie i puszcza sok, dlatego nie zaczyna się od razu rumienić.
Przy umiarkowanym ogniu może stać się półprzezroczysta i miękka — wtedy jest zeszklona.
Rumienienie
Mocniejsze złocenie zaczyna się dopiero wtedy, gdy większość wody odparuje. Dłuższe smażenie na umiarkowanym ogniu daje złoty lub brązowy kolor oraz słodko-prażony smak.
Jeśli wrzucisz bardzo dużo cebuli na małą patelnię, zamiast się rumienić będzie długo dusić się we własnej wodzie.
Sól
Sól pomaga cebuli puścić wodę. Może to być przydatne przy duszeniu, ale jeśli zależy Ci na mocnym rumienieniu, trzeba dać tej wodzie czas odparować.
Przechowywanie i świeżość
Całą cebulę trzymaj w chłodnym, suchym i przewiewnym miejscu.
Po przekrojeniu przełóż ją do szczelnego pojemnika i przechowuj w lodówce. Zużyj, zanim zacznie wysychać, tracić jędrność albo pojawią się oznaki zepsucia.
Dobra cebula jest twarda i sucha z zewnątrz. Mokre, miękkie miejsca, śluz lub rozległa pleśń są powodem do wyrzucenia.
Mrożenie
Pokrojoną cebulę można zamrozić z myślą o późniejszym gotowaniu. Po rozmrożeniu będzie jednak miękka, dlatego nie nadaje się już tak dobrze do sałatek czy innych dań, w których liczy się chrupkość.
Alergeny, dieta i tolerancja
Cebula nie jest jednym z obowiązkowo oznaczanych alergenów UE.
Sama cebula pasuje do diety wegańskiej i naturalnie nie zawiera glutenu.
U części osób, szczególnie w większej porcji lub na surowo, może powodować dolegliwości jelitowe. Tolerancja po obróbce cieplnej może być inna.
Informacje dietetyczne i alergeny mają charakter pomocniczy. Przy alergiach zawsze sprawdzaj etykietę konkretnego produktu.
Wartości odżywcze
Surowa cebula ma około 40 kcal na 100 g. Składa się głównie z wody i węglowodanów oraz zawiera niewielką ilość błonnika.
W praktyce jej najważniejszą rolą w potrawie jest smak i aromat, a nie wysoka wartość energetyczna.
Wartości na 100 g.
| Kalorie | 40 kcal |
|---|---|
| Białko | 1,1 g |
| Tłuszcz | 0,1 g |
| Węglowodany | 9,34 g |
| Błonnik | 1,7 g |
| Cukry | 4,24 g |
| Sól | 0,01 g |
Rodzaje i zamienniki
Inny typ cebuli zwykle może zastąpić podstawową cebulę, ale zmieni się ostrość, słodycz i kolor potrawy.
Szalotka ma łagodniejszy profil. Por i czosnek należą do podobnej rodziny aromatycznej, ale zmieniają charakter dania znacznie mocniej.