Składnik kulinarny
Szczypiorek świeży
Zioła świeże i aromatyczne › Warzywa cebulowe
Świeży szczypiorek. Świeży składnik aromatyczny używany na końcu obróbki lub do marynat.
Co to jest
Szczypiorek to jadalne, cienkie i puste w środku liście Allium schoenoprasum, rośliny z tej samej dużej grupy co cebula, czosnek i por.
Jest znacznie delikatniejszy niż cebula i por; od dymki różni się przede wszystkim cienkimi, rurowatymi liśćmi i brakiem wyraźnej cebulki używanej w kuchni.
Karta dotyczy świeżego szczypiorku, nie suszonego ani zielonej części dymki.
Smak i tekstura
Łagodnie cebulowy, świeży i lekko pikantny bez ostrości surowej cebuli.
Świeży, zielony i delikatnie cebulowy, najlepiej wyczuwalny tuż po posiekaniu.
Cienki, kruchy i soczysty; po podgrzaniu szybko mięknie i traci sprężystość.
W kuchni
Do czego używać
Do omletu, jajek na twardo z majonezem, twarożku, past jajecznych i rybnych, kanapek oraz chłodniku.
Przygotowanie
Umyj pod bieżącą wodą, osusz i drobno posiekaj ostrym nożem lub nożyczkami tuż przed podaniem.
Nie wymaga moczenia ani blanszowania; najważniejsze jest dokładne osuszenie po myciu.
Jadalne są zielone liście; kwiaty szczypiorku również mogą być jadalne, ale nie są zakresem tej karty.
Woda i nawodnienie
Świeży szczypiorek ma dużo wody i szybko więdnie po posiekaniu; w potrawie wnosi mało płynu ze względu na małe porcje.
Rozpuszczanie i rozpraszanie
Lotne i rozpuszczalne związki smakowe szybko rozpraszają się w twarożku, jajkach, sosach i chłodnych zupach.
Temperatura i ogrzewanie
Do gorących potraw dodawaj pod koniec; jeśli celem jest świeży aromat, nie gotuj długo.
Ilość i przeliczenia
Najdokładniej podawać gramy; łyżki posiekanego szczypiorku są wygodne przy małych ilościach.
Najczęstsze błędy
Najczęstsze błędy to długie gotowanie, siekanie zbyt wcześnie i przechowywanie mokrych liści w zamkniętym opakowaniu.
Bezpieczeństwo, alergeny i dieta
Umyj przed użyciem, przechowuj w chłodzie i odrzucaj liście ze śluzem lub pleśnią.
Szczypiorek nie jest jednym z 14 obowiązkowo deklarowanych alergenów Annex II UE.
Indywidualne reakcje na rośliny Allium są możliwe, ale szczypiorek nie należy do unijnej listy 14 obowiązkowych alergenów.
Czysty świeży szczypiorek jest roślinny, odpowiedni dla wegan i naturalnie bez glutenu oraz laktozy.
Brak typowego alergenu w standardowej postaci składnika.
Informacje dietetyczne i alergeny mają charakter pomocniczy. Przy alergiach zawsze sprawdzaj etykietę konkretnego produktu.
Przechowywanie i świeżość
Jak przechowywać
Trzymaj w lodówce, najlepiej suchy i zabezpieczony przed szybkim więdnięciem; po umyciu dokładnie osusz.
Świeże zioła szybko tracą jakość, dlatego szczypiorek najlepiej zużyć w ciągu kilku dni i kierować się jędrnością oraz zapachem.
Jak poznać stan produktu
Świeży jest intensywnie zielony, jędrny i pachnie delikatnie cebulowo po przecięciu.
Śluz, mokre ciemnienie, pleśń, silne żółknięcie i nieprzyjemny zapach oznaczają pogorszenie produktu.
Dłuższe przechowywanie
Można go drobno pokroić i zamrozić do gotowanych dań, ale po rozmrożeniu traci świeżą teksturę.
Wartości odżywcze
USDA FDC 169994 podaje 30 kcal, 3,27 g białka, 0,73 g tłuszczu, 4,35 g węglowodanów, 2,5 g błonnika i 1,85 g cukrów na 100 g.
Ze względu na typową porcję 5–15 g jego wkład energetyczny jest bardzo mały, mimo skoncentrowanych wartości na 100 g.
Wartości na 100 g.
| Kalorie | 30 kcal |
|---|---|
| Białko | 3,27 g |
| Tłuszcz | 0,73 g |
| Węglowodany | 4,35 g |
| Błonnik | 2,5 g |
| Cukry | 1,85 g |
| Sól | 0,01 g |
Odmiany, formy i wybór
Świeże całe liście, drobno posiekany szczypiorek oraz szczypiorek doniczkowy.
Posiekany szybciej traci aromat i wilgoć niż całe liście; doniczkowy można ścinać bezpośrednio przed użyciem.
Wybieraj zwarte, intensywnie zielone liście bez śluzu i przesuszonych końców.
Pochodzenie i produkcja
Kew podaje dla Allium schoenoprasum szeroki naturalny zasięg w umiarkowanej części półkuli północnej, obejmujący również Europę i Polskę.
Jest uprawiany i dziczeje w wielu regionach klimatu umiarkowanego; w Polsce jest popularnym ziołem ogrodowym i doniczkowym.
Uprawia się go w gruncie, pod osłonami i w doniczkach, a liście ścina wielokrotnie podczas sezonu.
W Polsce dostępny świeży w pęczkach, doniczkach i tackach praktycznie cały rok.
Szczypiorek od dawna jest używany w kuchniach europejskich jako łagodny składnik cebulowy i świeże zioło.
Zamienniki i powiązane
Dymka daje mocniejszy i bardziej soczysty efekt, a natka pietruszki zmienia aromat na ziołowy bez cebulowej nuty.
Dobrze łączy się z jajkami, twarogiem, ziemniakami, rzodkiewką, śmietaną, majonezem i rybami.